հարցեր
[ածխածին]
Ի՞նչ տարբերություն կա ածխածնի (II) օքսիդի (CO) և ածխածնի (IV) օքսիդի (CO₂) միջև՝
ա) կառուցվածքի
բ) քիմիական հատկությունների
գ) վտանգավորության առումով։
ա)CO ունի 2 ատոմ (C≡O), գծային, կա եռակի կապ
CO2 ունի 3 ատոմ (O=C=O), գծային, կա երկու կրկնակի կապ
բ)Երկուսի մոտ ել կովալենտային կապ է,
CO վերականգնիչ է (կարող է վերցնել թթվածին)
CO2 թթվային օքսիդ է (ջրի հետ տալիս է թթու՝ H₂CO₃)
գ)CO շատ թունավոր է (կապվում է արյան հեմոգլոբինի հետ)
CO2 համեմատաբար անվնաս, բայց մեծ քանակով կարող է խեղդել
2.Բացատրիր՝
ինչպիսի՞ քիմիական կապ կա CO մոլեկուլում :
CO-ում կա կովալենտ բևեռական կապ, և նաև կոորդինացիոն բաղադրիչ (C=O)
3.Լրացրու և հավասարեցրու ռեակցիան՝
ա) C + O₂ → …
բ) CO + O₂ → …
գ) CO₂ + C → …
ա)
C + O₂ = CO2
բ)
2CO + O₂ = 2CO2
գ)
CO₂ + C = 2CO
4.Քանի՞ մոլ CO կստացվի, եթե այրվի 24 գ ածխածին թթվածինը:
24 գ C = M(C)=12 =
n = 24 / 12 = 2 մոլ
Ռեակցիա՝
2C + O₂ = 2CO
=> 2 մոլ C = 2 մոլ CO
5.Ի՞նչ բանաձև ունի ածխաթթուն։ Ածխաթթուն ուժե՞ղ է, թե՞ թույլ թթու։Ի՞նչ գույնի է դառնում լակմուսը ածխաթթվի լուծույթում։
Բանաձև՝ H₂CO₃ Թույլ թթու է Լակմուսը դառնում է կարմիր
6.Ի՞նչ է նշանակում, որ թթուն երկհիմն է։
Նշանակում է՝ ունի 2 փոխարինվող H⁺ իոն
7. Գրիր ածխաթթվի առաջացման ռեակցիան։
CO₂ + H₂O = H₂CO₃
8. Ի՞նչ երկու տեսակի աղեր է առաջացնում ածխաթթուն։
Կարբոնատներ (Na₂CO₃)
Հիդրոկարբոնատներ (NaHCO₃)
9. Ո՞ր կարբոնատներն են ջրում լուծելի։
Լուծելի են՝
Na, K, NH₄ աղերը
10. Ի՞նչ է տեղի ունենում անլուծելի կարբոնատները տաքացնելիս։
Տաքացնելիս քայքայվում են՝ առաջացնելով օքսիդ + CO₂։
11. Ինչպե՞ս են ստացվում հիդրոկարբոնատները։
Ստացվում են CO₂-ի և հիմքերի փոխազդեցությունից․
CO₂ + NaOH — NaHCO₃
12. Ինչպիսի՞ նյութեր են առաջանում NaHCO₃-ի տաքացման ժամանակ։
2NaHCO₃ — Na₂CO₃ + CO₂ + H₂O
13. Ինչու՞ Ca(HCO₃)₂-ի քայքայումը կախված է ջերմաստիճանից։
Քայքայումը կախված է ջերմաստիճանից, որովհետև այն անկայուն է և հեշտորեն վերածվում է CaCO₃-ի։
14. Խնդիր 1
Քանի՞ մոլ ածխաթթու կստացվի, եթե 3 մոլ CO₂-ի միայն 1/3 մասն է փոխազդում ջրի հետ:
3 մոլ CO₂, միայն 1/3 —
3 × 1/3 = 1 մոլ H₂CO₃
Խնդիր 2
Տրված է ռեակցիան՝
CO₂ + H₂O ⇄ H₂CO₃Քանի՞ մոլ H₂CO₃ կստացվի, եթե ունենք 88 գ CO₂ (ենթադրելով՝ ամբողջը փոխազդում է)։
88 գ CO₂
M(CO₂)=44
n = 88 / 44 = 2 մոլ H₂CO₃
Խնդիր 3
Քանի՞ գրամ CO₂ կանջատվի 168 գ NaHCO₃ տաքացնելիս։Ռեակցիա՝
2NaHCO₃ → Na₂CO₃ + CO₂ + H₂O
168 գ NaHCO₃
M=84
n = 168 / 84 = 2 մոլ
2NaHCO₃ — 1CO₂
2 մոլ — 1 մոլ CO₂
M(CO₂)=44
44 գ CO₂
Խնդիր 4
Քանի՞ լիտր CO₂ (նորմալ պայմաններում) կստացվի 50 գ CaCO₃ քայքայվելիս։Ռեակցիա՝
2NaHCO₃ → Na₂CO₃ + CO₂ + H₂O
50 գ CaCO₃
M=100
n = 0.5 մոլ
CaCO₃ — CO₂ (1:1)
0.5 մոլ CO₂
V = 0.5 × 22.4 = 11.2 լ
Խնդիր 5
Քանի՞ գրամ Na₂CO₃ կստացվի, եթե ամբողջությամբ քայքայվի 84 գ NaHCO₃։
84 գ NaHCO₃
M=84 → 1 մոլ
2NaHCO₃ → Na₂CO₃
2 մոլ — 1 մոլ
1 մոլ — 0.5 մոլ Na₂CO₃
M(Na₂CO₃)=106
0.5 × 106 = 53 գ
Խնդիր 6
Քանի՞ մոլ CO₂ է անհրաժեշտ, որպեսզի 1 մոլ Na₂CO₃-ից ստացվի NaHCO₃։
Na₂CO₃ — NaHCO₃
1 մոլ Na₂CO₃ + 1 մոլ CO₂
1 մոլ CO₂
Մանվելյան Շուշան 