Մանվելյան Շուշան

Դասի հղումը

1. Որո՞նք են քիմիական արդյունաբերության զարգացման նախադրյալները:
   Քիմիական արդյունաբերությունը ստեղծում է այն ինչ չկա բնության մեջ: Առանձնացվում են հին, նոր և նորագույն ճյուղերը: Հին ճյուղեր են, օրինակ՝ մետաղաձուլությունը, իսկ նոր ճյուղեր են էլեկտրաէներգետիկ։
2. Ի՞նչ դեր ունի քիմիկան արդյունաբերությունը տնտեսության մեջ:
   Քիմիական արդյունաբերությունը մեծ մասամբ օգտագործվում է գյուղատնտեսության մեջ և կենցաղում: Տնտեսության մեջ օգտագործվում է օրինակ՝ ծծմաբկան թթուն, իսկ կենցաղում օգտագործվում է պլասմասաներով:
3. Ի՞նչ տեղաբաշխման առանձնահատկություններ ունի սննդի արտադրության տեղաբաշխումը:  
   Սննդի արտադրության տեղաբաշխումն ունի համատարած բնույթ, այն բաղկացած է բազմաթիվ ենթաճյուղերից:

Աշխատանք դասարանում

1. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական :

Մի ձեռնարկատեր հասարակությանը զվարճացնելու համար կառուցել էր գնդաձև սենյակ հիշեցնող զվարճալի և ուսանելի կարուսել:
Ինչո՞ւ սովորական իրերի իրար ձգելը մենք չեն նկատում:
Քամին սկզբում քշեց թեթև, թույլ ամրացրած տանիքները:
Նուրբ շղարշը տաքացնում է դեմքը:
Մրջյունները ծածկել էին սեղանը:
Ձնհալի մի բաժակ մաքուր ու սառը ջուրը փրկեց հիվանդին: Ինչպե՞ս է փոխվում տրված նախադասության ենթական:
Տրված նախադասության ո՞ր անդամն է դառնում կրավորական նախադասության ենթակա:

2. Նախադասությունները փոխի՛ր (դարձրո՛ւ ներգործական):

Օրինակ`

Սիրտը գերվեց աղջկա մի ժպիտից:
Այս ծառի տակ ինչ-որ մեկի կողմից գանձ է թաղվել: Ինչ որ մեկը այս ծառի տակ գանձ է թաղել:
Քարը մաշվել, հարթվել էր անձրևից ու քամուց:Անձրևն ու քամին մաշել էին ու հարթացրել քարը:
Արտերը խանձվել էին բարկ արևից: Բարկ արևը խանձել էր արտերը:
Քարտը լրացվում է միայն չափահաս քաղաքացիների կողմից: Միայն չափահաս քաղաքացիներն են լրացնում քարտը: Նա ազատազրկման է դատապարտվել ու տուգանվել իտալական դատարանի կողմից: Իտալական դատարանը տուգանել և ազատազրկման է դատապարտել նրան:
Ութ տարի տղամարդ համարվեց ընկերների կողմից: Ընկերները ութ տարի տղամարդ համարեցին նրան:
Դյութվել էր ալիքների ու քամու երգով: Քամու երգն ու ալիքները դյութել էին նրան:
Աղջիկը շրջապատված էր հետաքրքրասերների մեծ խմբով: Աղջկան շրւապատել էր հետաքրքրասերների մեծ խումբը:
Ընկերս համերգի է հրավիրված: Ընկերոջս հրավիրել են համերգի:

3. Դո՛ւրս գրիր այն բայերը, որոնք կարող են կրավորական դառնալ, և դարձրո՛ւ:

Օրինակ`,

փնտրել — փնտրվել:

Վազել, երգել, ցրել, կոտրել, դնել, թռչել, թրջել, գալ, գնալ, հեռանալ, հեռացնել, հնարել, ներել, լուսանալ, մթնել, մթնեցնել, բարձրանալ, թխել, մրմռալ, մաքրել, դողալ, վախենալ, սրբել, կարել, հավաքել, սարսռալ, հաչել, սիրել, մլավել, ծիծաղել, խոսել, հուզել, վիճել:

երգվել, ցրվել, կոտրվել, դրվել, թռջվել, հեռացվել, հնարվել, ներվել, մթվեցնել, թխվել, մաքրվել, սրբվել, կարվել, հավաքվել, սիրվել, խոսվել, հուզվել:

 Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Ըստ տրված կաղապարների` կազմի՛ր բարդ նախադասություններ: Փորձի՛ր բացատրել՝ ստորակետը այս կառույցներում ինչ դեր  ունի:

Ես փորցում էի ջրել ծաղիկները, այլապես ծաղիկները կչորանայն։
Ոչ թե անընդմեջ խոսիր, այլ լսի՛ր և փորձի՛ր յուրացնել։
Անցիր այս փողոցով, այլ ոչ թե շրջանցիր։

2. Բարդ  նախադասությունների ընդգծված մասերը (երկրորդական նախադասությունները)  հանի՛ր:

Եգիպտոսի ամենամեծ հրաշալիքը, որն ապշեցնում էր մարդկանց դեռ հնադարում, Քեոփսի բուրգն է:
Եգիպտոսի ամենամեծ հրաշալիքը, Քեոփսի բուրգն է:

Մեքսիկայում տարածվում է ֆուտբոլի մի նոր տեսակ, որի ժամանակ դաշտ են թողնում կատաղած ցուլին:

Մեքսիկայում տարածվում է ֆուտբոլի մի նոր տեսակ:

Ամազոնի ավազանում մի հետաքրքիր ծառ է աճում, որից տեղացիները կաթեն ստանում:

Ամազոնի ավազանում մի հետաքրքիր ծառ է աճում, որից կաթ են ստանում:

Նորվեգացի հայտնի ճանապարհորդ, հետազոտող ու գրող Թուր Հեյերդալը նորից ուղևորվեց  Զատկի կղզի, որը Խաղաղ օվկիանոսի արևելյան մասում է:

Նորվեգացի հայտնի ճանապարհորդ, հետազոտող ու գրող Թուր Հեյերդալը նորից ուղևորվեց  Զատկի կղզի, որը օվկիանոսի մասում է:

Այս անգամ նրան ճանապարհորդության են հանել քարե հսկայական քանդակները, որ կղզու ափերի մոտ են գտնվում և տասնվեց դար առաջ են ստեղծվել:

Այս անգամ նրան ճանապարհորդության են հանել քարե հսկայական քանդակները, որ ափերի մոտ են գտնվում և տասնվեց դար առաջ են ստեղծվել:

Քսան տոննանոց արձանները, որոնցից մի քանիսի բարձրություննութ մետրի է հասնում, կանգնած են ուղղահայաց դիրքով:

Քսան տոննանոց արձանները, մի քանիսի բարձրությունն ութ մետրի է հասնում, կանգնած են ուղղահայաց դիրքով:

Հնագետներին մի քանի ամիս է պետք, որ առանց վնասելու մամուռից  ու տիղմից մաքրեն ծովի հատակից գտնված անտիկ սափորը:

Հնագետներին մի քանի ամիս է պետք, առանց վնասելու մամուռից մաքրեն ծովի հատակից սափորը:

Անապատներում, որտեղ կատաղի ու քմահաճ քամիներից տուժում են և՛մարդիկ, և՛ կենդանիները, քամու էներգիան կարելի է օգտագործելտնտեսական նպատկներով:

Անապատներում, կատաղի ու քմահաճ քամիներից տուժում են մարդիկ, կենդանիները, քամու էներգիան կարելի է օգտագործել տնտեսական նպատկներով:

Մասնագետները պնդում են, որ ծովափնյա միքանի քաղաք աստիճանաբար իջնում են ջրի տակ:

Մասնագետները պնդում են, մի քանի քաղաք իջնում են ջրի տակ:

• Ինչպես և երբ առաջացավ Գերմանական թագավորությունը:

Այն սկզբում կոչվում էր Արևելաֆրանկական թագավորություն: Հռտո 919թ ընտրվեց արևելաֆրանսիական թագավոր ընտրվեց և այդպես առաջացավ Գերմանական թագավորությունը:

• Որ տարածքներն էին ընդգրկում նորաստեղծ պետությունը:

Ընդգրկում էր Հռենոս գետից  Էլբա գետը, Հյուսիսային ծովից մինչև Ալպերի լեռները:

• Ինչու էր Գերմանիայում արքայական իշխանությունը թույլ:

Որովհետև դսքության իշխանությունները կառավարում էր դուքը այլ ոչ թե թագավորը:

• Ինչ քայլեր ձեռնարկեց Օտտոն I-ը թագավորական իշխանությունը ամրապնդելու համար:

Նա մի նոր հենարան ստեղծեց՝գերմանական եկեղեցին: Եկեղեցուն տվեց հող, ռազմական և դատական իշխանություն:

• Որ իրադարաձությունից հետո Օտտոն առաջինը իրեն համարեց Եվրոպայի ամենահզոր տիրակալը: Համաձա՞յն եք նրա հետ. հիմնավորեք ձեր տեսակետը:

Երբ որ պարտության մատնեց հունգարներին:

• Օտտոն I-ը ե՞րբ և որտե՞ղ թագադրվեց Արևմտահռոմեական կայսրության թագով:

962 թվականին Հռոմի պապը նրան թագադրեց այդ թագով:

• Ինչ է Օտտոնյան վերածնունդը: Ո՞վ էր Սաքսերի պատմությունը աշխատության հեղինակը, և ի՞նչ էր փորձում նա հիմնավորել:

Օտտոնը և իրեն հաջորդողները մեծ ուշադրություն էին դարձնում մշակույթին դրա համար այդ դարաշրջանը անվանում են Օտտտոնյան վերածնունդ:

Պատմության հեղինակը վանական Վիդուքինդն էր: Նա փորձում էր հիմնավորոել Սրբազան հռոմեկանա կայսրության ստեղծման անհրաժեշտությունը:

• էջ 29-32

• Ովքեր էին նորմանները: Իսկ վիկինգները: Ինչպես էին նրանց անվանում Հին Ռուսիայում:

Նորմանները հյուսիսային մարդիկ էին, որոնց Հին Ռուսիայում անվանում էին վայրագներ, իսկ նրանք ովքեր մասնակցում էին ծովային արշավանքներին ասում էին վիկինգներ:

• Վիկինգները որտեղ հիմնեցին իշխանություններ:

Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում, Ամերիկայում, Սիցիլիայում:

• Լեյֆ Էրիկսոնը երբ է ափ իջել Հյուսիսային Ամերիկայում:

1000թ

• Եվրոպայի որ մասերում էին ապրում սլավոնները: Քանի ճյուղի են նրանց բաժանում:

Արևմտյան և հարավային

• Որտեղ էին բնակվում արևմտյան սլավոնները: Ինչ պետություններ նրանք հիմնեցին:

Էլբա գետից արևելք տեղերը:

• Հարավային սլավոնական ինչ ժողովուրդներ կարող եք նշել:

Խորվաթներ, սլովեններ, սերբեր

• Երբ են ստեղծվել Բուլղարական թագավորությունը և Սերբական պետությունը:

681թ

IX դար

• Սկզբնապես որտեղ էին ապրում հունգարները: Երբ է ստեղծվել Հունգարական պետությունը:

Վոլգա և Ուրալ գետերի շրջանում

1001թ

• Որ աթոռների գերագահությունն ընդունեցին սլավոնական եկեղեցիները. թվարկե՛ք:

Կաթոլիկ և ուղղափառ

• Որտեղ էին բնակվում արևելյն սլավոնները:
• Վաղ միջնադարում ինչպիսի հասարակարգում էին նրանք ապրում:

Նրանց առաջնորդը իշխանն էր:

• Ովքեր էին պոլյանները: Ինչից է առաջացել Ռուսիա անվանում:

Ամենազարգացած ցեղն էր: Նրանց տարածքի անունը ռՌւս էր Ռոս գետի անունից

• Ինչ պայմաններ նպաստեցին հին ռուսական պետության առաջացմանը: Երբ է ստեղծվել և ում օրոք: Ինչ անուններով է հայտնի:

882 թ. ին Օլեգի օրոք: Այն հայտնի էԿիևյան Ռուսիա անունով:

• Ինչը նպաստեց հին ռուսական պետության հզորացմանը:

Նվաճողական պատերազմները

• Ում օրոք է ընդունվել քրիստոնեությունը Հին Ռուսիայում:

988թ. Վլադիմիր I-ի օրոք

• Որ թվականներին է կառավարել Մեծ իշխան Յարոսլավը: Ինչու է նա կոչվել Իմաստուն:

1019-1054թ.: Նա շատ էր սիորւմ կրթություն և հիմնեց շատ դպրոցներ դրա շնորհիվ էլ նրան կոչել են իմաստուն:

• Ներկայացրեք Ռուսկայա պրավդայի նշանակությունը: Վերհիշեք ձեզ հայտնի այլ երկրների օրենսգրքեր:

Դրանով կարգավորվեցին ունեցվածքային ու սովորության հարաբերությունները:

• Որ երկրների հետ էին դինաստիական կապեր հաստատել Կիևի Մեծ իշխանները:

Ֆրանսիան, Բյուզանդիան, Լեհաստանը, Հունգարաին և Նորվեգիան:

• Ի՞նչպիսի հիմնական կառուցվածք  և առանձնահատկություններ ունեն թչունները։

Նրանք ունեն փետուրներ որոնց շնորհիվ կարողանում են թռչել

• ՀՀ հանդիպող ի՞նչպիսի թռչուններ գիտեք, որոնք գրանցված են կարմիր գրքում։

կա 93 տեսակ

• Ի՞նչպես են բազմանում թռչունները

Ներքին բեղնավորմամբ

• Ի՞նչ դեր ունեն մարդու կյանքում և բնության մեջ։

Նրանց օգնությամբ պահպանվում է բնության օղակը ինչպես նաև մարդը ստանում է նրանցից ձու և միս:

• Երկկենցաղները արտաքին կառուցվածքի ինչ առանձահատկություններ գիտեք

Նրանք պատված են լորձով, նրանք ունեն հատուկ օրգաններ ռեզոնատորներ որոնք էգին գրավելու համար են:

• Ներկայացնել Հայաստանում հանդիպող երկկենցաղներին

կանչ գորտ, փոքրասիական ծառագորտ, լճագորտ, կանաշ դոդոշ, արևելյան ծառագորտ, փոքրասիական տրիտոն, սիրիական սխտորագորտ

• Ինչպե՞ս են բազմանում երկկենցաղները

Բազմացման շրջանում զարգացած ձվաբջիջները գորտընկիթի տեսքով, կոյանցքով դուրս են բերվում արտաքին միջավայր:

Երկարութ-յուն	լայնություն	բարձրութ-յուն	ամենամեծ նիստի մակերեսը	ամենա-փոքր նիստի մակերեսը	ճնշման ուժը	ճնշումը երեք տարբեր նիստերով դնելիս
0.0137մ	0.02մ	0.018	0.00274մ2	0.002466մ2	0.0744Ն	27.15 Պա 30.17 Պա 206.66Պա