Մանվելյան Շուշան

1)Ձևակերպեք եռանկյունների հավասարության առաջին հայտանիշը։

ՄԻ եռանկյան երկու կողմը և նրանց կազմած անկյունը հավասար են մյուս եռանկյան երկու կողմին և կազմած անկյանը

2)

OA=OD, OB=OC

<1=74^o, <2=36^o

Ապացուցեք,որ AOB և DOC եռանկյունները հավասար են․

AO=OD

BO=OC

AOB=ODC որովհետև անկյունները հակադիր են

Գտեք <ACD-ն։

3)

AO = OC, <1 = <2

Ապացուցեք, որ AB = BC:

4) ABC եռանկյան AB կողմը հավասար է 17 սմ, AC կողմը կրկնակի մեծ է AB կողմից,իսկ BC կողմը 10սմ-ով փոքր է AC կողմից։ Գտեք ABC եռանկյան պարագիծը։

75

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը).

1 CBE=ABD

2 DC ընդհանուր կողմ

DE=DK

EDC=CDK

3 RO ընդհանուր կողմ

QO=PO

ROP=ROQ

4 KP ընդհանուր կողմ

KD=KE

DKP=EKP

Բոլոր գծագրերի համար հաշվել <DBA-ն։

1 70 հիմքին առընթեր անկյունները հավասար են

2 180-70=110

3 180-70=110

180-110=70

4 40

Advertisement

5 100

6 180-30=150

180-150=30

7 180-60=120

8 90

9 90-40=50

10 40:2=20

Աշխատանք դասարանում

1. Ա և Բ նախադասությունների տարբերությունները գտի´ր: Մնացած նախադասություններն ինքդ փոխի՛ր (կրավորակա´ն դարձրու):

Ա. Ծուխը մրոտել էր առաստաղն ու պատերը:
Բ. Առաստաղն ու պատերը մրոտվել էին ծխից:
Ա. Պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացի փրկել էր նրան: Նա փրկվել էր պատահաբար այդ կողմերով ացնող գյուղացու կողմից:

Ա. Սպիները ծածկել էին նրա ամբողջ մարմինը։ Նրա ամբողջ մարմինը ծածկվել էր սպիներից:

Անցած տարիները կնճռոտել էին կնոջ դեմքը: Կնոջ դեմքը կնճռոտվել էր անցած տարիներից:
Դահլիճը լավ կահավորել էին: Դահլիճը լա կահավորվել էր:
Մեր ժողովուրդը մշակութային շատ արժեքներ է ստեղծել: Մշակույթային շատ արժեքներ էր ստեղծվել մեր ժողովրդի կողմից:

2. Տրված բայերը դարձրու կրավորական: Ինչի՞ օգնությամբ դարձրիր:

Օրինակ`

գտնել – գտնվել, նետել – նետվել:

Գրել – գրվել, գրավել – գրավվել, ծեծել – ծեծվել, թրջել – թրջվել, թխել – թխվել, տաշել – տաշվել, վրդովել – վրդովվել, կապել – կապվել, սպանել-սպանվել, նկարել – նկարվել, կեղտոտել-կեղտոտվել:

3. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական:

Քամին երկնքով մեկ հալածում էր ամպերին: — Քամուց ամպերը երկնքով մեկ հալածվում էին։

Այս նկարը պատին պապս է ամրացրել:-Նկարը պատին ամրացվել է պապիկիս կողմից։

Այս գիրքը նաև ընկերս է կարդացել:-Այս գիրքը կարդացվել է ընկերոջս կողմից։

Առավոտյան ցողը թրջել էր ոտքերը:-Ոտքերը թրջվել էին առավոտյան ցողից։

Տերը շանը կապել էր ծառից:-Շունը կապվել էր ծառից տիրոջ կողմից։

Տարբեր մարդիկ տարբեր ձևով էին պատմում առավոտվա դեպքը:-
Առավոտվա դեպքը տարբեր մարդկանց կողմից պատմվում էր տարբեր ձևերով։

Սարքերը թեթև ցնցում գրանցեցին:
Սարքերով թեթև ցնցում գրամվեցին
Ինստիտուտի աշխատակիցները մարդկանց զգուշացրին սպասվող փոթորկի մասին:-Մարդիկ զգուշացրեցին սպասվող փոթորկի մասին ինստիտուտի աշխատակիցների կողմից։
Անտառում այդ երեխային որսորդներն էին գտել:-Երեխան անտառում էր գտնվել որսորդների կողմից։
Տղային միշտ նույն երազն էր կախարդում:
Տղան միշտ կախարդվում էր նույն երազից։
Վարպետի խնամքոտ ձեռքը տաշում ու իրար կողքի էր դնում քարերը:
Քարերը տաշվում ու իրար կողքի էր դրվում վարպետի կողմից
Շինարարությունն ավարտին հասցրին:
Շինարարությունն ավարտին հասցվեց։

 Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Տրված նախադասություններին երկրորդական նախադասություններ ավելացրու՝ դրանք տրվածներին կապելով  երբ, որ, թե, եթե, ինչպես, որովհետև, որպեսզի և այլ շաղկապներով ու շաղկապական բառերով:

Օրինակ` Մինչև կրակելն աղվեսները փախան:- Մինչև  կրակելն աղվեսները փախան, որովհետև  անզգույշ շարժումից թփերը խշխշացին:

Խլեզները Մթնաձորում մարդուց չեն փախչում, որպեսզի նրանց խուճափի չմատնեն։

Վայրի անտառի պես էր անտառապահ Պանինը, երբ որ նրան բարկացնում էին։

Արջը ոռնոցով մի ոստյուն էլ արեց, երբ մարդիկ սկսեցին ծիծաղել նրա վրա։

Մթնաձորում սկսվեց անհավասար մի կռիվ մարդու և գազանի միջև, որովհետև մարդը քար էր նետել գազանի վրա, իսկ գազանը կերել էր նա ոտքը։

Ճամփին նրա ձիու սանձից բռնում էին, որ չփախնի։

Կեսգիշերին կտուրի վրա խոսելիս էի ասել, թե որքան շատ եմ սիրում նրան։

Ջուրը բակի ջրհորից բերեք, եթե իհարկե պապիկը համաձայնվի։

2.  Ըստ տրված կաղապարների՝  կազմի՛ր բարդ նախադասություններ:

Թեկուզ տղան բավականին պատրաստված էր, այնուամենայնիվ նա պարտվեց այս խաղում :
Թեպետ նա իրեն լավ էր զգում Հայաստանում, սակայն ստիպված էր տեղափոխվել այլ երկիր բնակվելու:
Չնայած որ ամեն բան պլանավորված էր, բայց ամեն ինչ ուրիշ եղավ:
Թեև ամեն բան լավ էր թվում, բայց և այնպես իրականում ամեն ինչ շատ վատ էր:

Աշխատանք դասարանում

Քննարկում՝  Է՜հ, բախտս չի բերում ։ 

Սահյանի ,,Հորթը,, բանաստեղծության առաջադրանքների ավարտում, ներկայացում։ 

Բնությունը Սահյանի բանաստեղծություններում։ Ընթերցե՛ք բանաստեղծությունները, ներկայացրե՛ք , թե ինչպես է նկարագրել Սահյանը բնությունը, ի՞նչ առանձնահատկություններ նկատեցիք։ 

Սահյանը այնքան լավ ճանաչել բնությունը, այնքան գեղեցիկ է այն նկարագրում, որ ակամա տեսնում ես այն քո երևակայությամբ։ Սահյանը լավ գիտեր նաև խոսքի արժեքը և փոխաբերական իմաստները չէր խնայում բնությունը նկարագրելիս։ Նրա խոսքը այնքան պարզ, հասարակ ու հասկանալի է։ Ոչ մի վերամբարձ խոսք, ամեն ինչ պարզ է ու մենք տոսնում ու ճանաչում ենք ժողովրդի ծոցից դուրս եկած և նրա արժեքները կրող մեծ բանաստեղծին։

 Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Տեքստը փոխադրի՛ր յոթ-ութ նախադասությամբ:

Առյուծը քնած էր: Մի մուկ եկավ ու բարձրացավ նրա մարմնին, սկսեց վազվզել նրա վրայով:
Առյուծը զարթնեց ու բռնեց նրան:
Հենց այն է, ուզում էր խժռել, մուկը խնդրեց.
-Բա՛ց թող ինձ, ես քո լավության տակից դուրս կգամ:
Առյուծը քահ-քահ ծիծաղեց, թե մո՞ւկը պիտի իրեն լավություն անի: Բայց մկան ինքնավստահությունը դուր եկավ, ու նրան բաց թողեց: Բայց այնպես պատահեց, որ մուկն իսկապես հատուցեց առյուծին՝ նրա կյանքը փրկելով:
Ամենահզորներն էլ կարող են փորձանքի հանդիպել: Մի օր առյուծն ընկավ որսորդների ճանկը: Նրանք առյուծին պարանով կապկպեցին ծառին: Առյուծը ցավից ու վիրավորանքից մռնչում էր: Նրա զարհուրելի ձայնն ամբողջ անտառը բռնել էր, բայց ո՞վ կմոտենար. բոլոր գազանները թաքնվել էին: Առյուծի ձայնն ընկավ մկան ականջը: Մուկը վազելով եկավ, կրծեց պարանն ու ազատեց նրան: Երբ արդեն հեռու էին մարդկանցից, մուկն ասաց.
-Այն ժամանակ ծիծաղեցիր ինձ վրա և չհավատացիր ինձ, հիմա իմացի՛ր, որ մուկն էլ կարող է երախտահատույց լինել:

Առյուծը քնած էր, մուկ եկավ, բարձրացավ նրա վրա և սկսեց վազվզել նրա վրայով: Առյուծը զարթնեց և բռնեց նրան: Ուզում էր մկանը ուտել, բայց մուկը խնդրեց.
-Բաց թող և ես քո լավության տակից դուրս կգամ:
Առյուծը ծիծաղեց, թ՞ե մուկը կարող է իրեն լավություն անի, բայց մկան ինքնավստահությունը իրեն դուր եկավ և նրան բաց թողեց: Բայց մուկն իսկապես առյուծին հատուցեց իր կյանքն փրկելով:Մուկը կրծեց պարանը որով որսորդները առյուծին կապել էին ծառից:
Առյուծը քնած էր: Մի մուկ եկավ ու բարձրացավ նրա մարմնին, սկսեց վազվզել նրա վրայով:
Առյուծը զարթնեց ու բռնեց նրան:
Հենց այն է, ուզում էր խժռել, մուկը խնդրեց.
-Բա՛ց թող ինձ, ես քո լավության տակից դուրս կգամ:
Առյուծը քահ-քահ ծիծաղեց, թե մո՞ւկը պիտի իրեն լավություն անի: Բայց մկան ինքնավստահությունը դուր եկավ, ու նրան բաց թողեց: Բայց այնպես պատահեց, որ մուկն իսկապես հատուցեց առյուծին՝ նրա կյանքը փրկելով:
Ամենահզորներն էլ կարող են փորձանքի հանդիպել: Մի օր առյուծն ընկավ որսորդների ճանկը: Նրանք առյուծին պարանով կապկպեցին ծառին: Առյուծը ցավից ու վիրավորանքից մռնչում էր: Նրա զարհուրելի ձայնն ամբողջ անտառը բռնել էր, բայց ո՞վ կմոտենար. բոլոր գազանները թաքնվել էին: Առյուծի ձայնն ընկավ մկան ականջը: Մուկը վազելով եկավ, կրծեց պարանն ու ազատեց նրան: Երբ արդեն հեռու էին մարդկանցից, մուկն ասաց.
-Այն ժամանակ ծիծաղեցիր ինձ վրա և չհավատացիր ինձ, հիմա իմացի՛ր, որ մուկն էլ կարող է երախտահատույց լինել:
Առյուծը քնած էր, մուկ եկավ, բարձրացավ նրա վրա և սկսեց վազվզել նրա վրայով: Առյուծը զարթնեց և բռնեց նրան: Ուզում էր մկանը ուտել, բայց մուկը խնդրեց.
-Բաց թող և ես քո լավության տակից դուրս կգամ:
Առյուծը ծիծաղեց, թ՞ե մուկը կարող է իրեն լավություն անի, բայց մկան ինքնավստահությունը իրեն դուր եկավ և նրան բաց թողեց: Բայց մուկն իսկապես առյուծին հատուցեց իր կյանքն փրկելով:Մուկը կրծեց պարանը որով որսորդները առյուծին կապել էին ծառից:

2. Այնպիսի պատմություն գրի՛ր, որ հետևյալ հեևությունն արվի:

Մարդուն ըստ իր արարքի են ճանաչում:
Մարդիք կարող են լինել շատ տարբեր։ Մարդկանց չես կարող ըստ իր արտաքինի եզրակացություն անել , քանի որ նրա արտաքինը կարող է լինել այնպիսին, որ իր բնավորությունը ավելի գեղեցիկ լինել քան նրա արտաքինը։
Նաև մարդուն կարող է հուշել դիմացինի պահելաձեևը, արտաքինը, հագո

Աշխատանք դասարանում

1. Նախադասության միտքն արտահայտի՛ր բայը ժխտական դարձնելով:
Օրինակ`
Մենք դժկամորեն գնացինք նրա հետևից:- Մենք հաճույքով չգնացինք նրա հետևից:
Ամբողջ ճանապարհին մենք միայն մի անգամ կանգ առանք խորհրդակցելու:-Ամբողջ ճանապարհին մենք միայն մի անգամ կանգ չառանք խորհրդակցելու։
Մեր արածն ապարդյուն աշխատանք էր:-Մեր չարածն ապարդյուն աշխատանք չէր։
Կղզու նահանգապետը կամեցավ այծերից փրկել էբենոսի անտառները:-Կղզու նահանգապետը կամեցավ այծերից փրկել էբենոսի անտառները։
Նրա մտադրությունը սխալ հասկացան:-Նրա մտադրությունը սխալ չհասկացան։
Նրան անլուրջ պատասխան տվեցին:-Նրան անլուրջ պատասխան չտվեցին։
Այծերը էբենոս ծառից կարևոր են:-Այծերը էբենոս ծառից կարևոր չեն։

2. Նախադասության մեջ շարադասության սխալ կա. ուղղի՛ր:

Արահետը որոշակիորեն ձգվեց բլուրն ի վեր, ու հասկացա, որ հասել ենք բլրի ստորոտին:
Ծակծկող փշերն ու լիանաները դանակով կտրում ու ճամփա էր բացում ետրից եկողների համար:
Նա աղմկոտ էր շնչում, բայց ոտքերը անաղմուկ դնում էր փափուկ խոտի վրա:
Շատ հեշտ էր բարձրանում, կարծես քայլում էր հարթ ճանապարհով:
խոտերի բույնը շատ լավ քողարկում էին:

3. . Ա. և Բ. Նախադասությունները համեմատի՛ր  և  գրի՛ր տարբերությունները:
Ա. Ամերիկացի գիտնականների հետազոտություններից պարզվել է, որ մարդն օրական միջին հաշվով  կես ժամ խոսում է:
Բ. Մարդն օրական խոսում է միջին հաշվով  կես ժամ: Դա պարզվել է  ամերիկացի գիտնականների հետազոտություններից:
Ա) պարզ նախադասություն:
Բ) բարդ նախադասունթյուն:

4. Պարզ նախադասությունները փակագծում գրված շաղկապով կամ դերանունով միացրո՛ւ, դարձրո՛ւ բարդ նախադասություն (անհրաժեշտության դեպքում դրանցում որոշ փոփոխություննե՛ր արա):

Գառնուկը ջրհորում մի բան տեսավ: Դա դաշտում տեսնելիս կփախչեր: (ինչ որ)
Գառնուկը ջրհորում տեսավ այն, ինչ որ դաշտում տեսնելիս կփախչեր:

Պապն այդ օրը պատմում էր: Աղջիկը դա վաղուց  էր ուզում իմանալ:  (ինչ որ)
Պապն այդ օրը պատմում էր այն, ինչ որ աղջիկը  վաղուց  էր ուզում իմանալ: 

Մի բան ծածկում էր աղբյուրն ու գուռը: Դա ընկած էր քիչ հեռու, թափթփված ճյուղերիմեջ:(ինչ, ինչ որ)
Մի բան ծածկում էր այն, ինչ որ ընկած էր քիչ հեռու, թափթփված ճյուղերի մեջ:

Մրջյունը մի ժամանակ մարդ էր: Նա զբաղվում էր հացահատիկի  մշակությամբ: (որ)
Մրջյունը մարդ էր, որ զբաղվում էր հացահատիկի  մշակությամբ:

Պայմանը դա էր: Գիքորը պիտի տունը մաքրեր, ամանները լվանար, ոտնամաններըսրբեր: (որ)
Պայմանը դա էր, որ Գիքորը պիտի տունը մաքրեր, ամանները լվանար, ոտնամաններըսրբեր:

 Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Պարզ նախադասությունները փակագծում գրված շաղկապով կամ դերանունով միացրո՛ւ, դարձրո՛ւ բարդ նախադասություն (անհրաժեշտության դեպքում դրանցում որոշ փոփոխություննե՛ր արա):

Մի թռչունը չի կարող Եգիպտոս չվել, քանի որբ Եգիպտոսի տեղը չգիտի (որովհետև կամ քանի որ)
Ամեն գարնան երկու հակառակորդների հանդիպումը դառնում էր ավելի վտանգավոր, որովհետև ձմռան պարապությունից  ավելի ուժ ու եռանդ ստացած՝ նրանք ավելի կատաղի էին դառնում: (որովհետև կամ քանի որ)
Առակագիր Եզոպոսը մի անգամ մտավ նավաշինարան, որտեղ նավաշինարարներն սկսեցին նրան ծաղրել ու բարկացնել: (որտեղ)
Պատանին գնաց մի ալևոր մարդու մոտ, որպեսզի նրան հարցներ ճանապարհի մասին:  (որպեսզի, որ)
Նավազը որդուն ուղարկեց ուսումնարան, որ քերականություն սովորի: (որ, որպեսզի)

2. Կետերը փոխարինի՛ր հարմար շաղկապով կամ դերանունով:
Լեռնային հովիտներում գիշերը ձյուն է սպասվում, իսկ հովիտներում՝ անձրև:
Աշուն էր, զովաշունչ ու պայծառ աշուն, որը սովորաբար լինում է Արարատյան դաշտում:
Այս ջրերը ձյան հալոցքից կամ հորդառատ անձրևներից վարարում էին, դաշտում բնական ավազաններ էին գոյանում:
Կարդացի անունս մի ոտանավորի տակ և ինձ թվաց,որ իմ այդ ստորագրությունը ոսկե տառերով էր տպված:
Ով մինն ուներ, տասն եմ արել:
Այն օրից,ինչ գյուղ էր եկել, անցել էր ուղիղ մեկ ամիս:
Հյուրերին առաջնորդեց դեպի տաղավարը,որը գտնվում էր բակի խորքում:
Նա մեծահռչակ զորավար էր,և երկրների կուսակալ:
Նրանք նույն ուղղությամբ չէին գնում, միմյանց չէին հանդիպում:
Թե հնէաբանը,թե թանգարանի տնօրենը նոր քննության գաղափարին չընդդիմացան:

Աշխատանք դասարանում

Կարդա՛ Վ․ Բորխեսի  ,,Խոհանոցի ժամացույցը,, ստեղծագործությունը։ 

Առաջադրանքներ

Ա) Դո՛ւրս գրեք այն արտահայտություններն ու նախադասությունները, որոնք նկարագրում են գլխավոր հերոսի հոգեվիճակը: Հիմնավորե՛ք Ձեր ընտրությունը:

Եվ հիմնականում` երկուսն անց կեսին: Ես կարծում եմ՝ ամբողջովին հասկանալի է, որ նա գիշերը՝ երկուսն անց կեսին, խոհանոցում ինձ համար ուտելու բան էր պատրաստում: Ինձ համար դա սովորական էր: Նա միշտ այդպես էր անում: Եվ ոչինչ չէր ասում: Միայն՝ «կրկին այսքա՜ն ուշ»: Նա ամեն անգամ այդպես էր ասում: Ես չեմ կարող դա այլևս չլսել: Այն ինձ համար այնքան սովորական է դարձել: Ամբողջը միշտ հենց այդպես էլ եղել է։

Ես ընտրեցի այս հատվածը, որովհետև գլխավոր հերոսը, մեղադրում է, իրեն անցյալում, նա մտածում էր, որ իր մայրը պարտավոր էր, չքնել սպասել իրեն և ուշ գիշերը պատրաստի: Երբ նա ուշ էր վերադառնում տուն, մայրը չէր մեղադրում իր որդուն, չնայած իրավունք ունեիր։

Բ) Բացատրե՛ք հետևյալ հատվածը՝ ուշադրություն դարձնելով ընդգծված նախադասության վրա։

-Իսկ հիմա՞:

Երիտասարդը իր ոչինչ չասող հայացքը հառեց մյուսներին, ապա կամացուկ շշնջաց՝ դեմքը խոնարհելով դեպի ժամացույցի սպիտակակապտավուն շրջանակը.

-Հիմա՞, հիմա ես գիտեմ, որ դա դրախտն էր:

Այն ժամանակ հերոսը չէի գիտացել և գնահատել, որ իր կյանքը լավն էր և նա համարում էր սովորական։ Ամեն ինչ կորցնելուց հետո նա գնահատեց ինչ-որ ուներ, բայց արդեն ուշ էր ամեն ինչ կորած էր։

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

Կարդա՛ ,,Հաստլիկն ու նիհարը,, պատմվածքը: 
Դուրս գրի՛ր անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ: 
Բնութագրի՛ր հաստլիկին: 
Բարի և չհաշված այն, որ բարձրունքների էր հասել, չէր մոռացել մարդկային կարևոր արժեքները:
Բնութագրի՛ր նիհարին: 
Նա շատ նախանձ էր և չէր հարգում անգամ իր մանկության ընկերոջը:

1․Քիմիական կապ տեսակ
H2S-Կովալենտային
H2-Կովալենտային
CH4-Կովալենտային
2.Տարերի իրական զանգվածները (mo)
m0(H2S)=H=1•1,66•10-27=1 S=32•1,66•10-27=5,312
m0(H2)=H=1•1,66•10-27=1
m0(CH4)=C=12•1,66•10-27=17,22 H=1•1,66•10-27=1
3․Տարերի հարաբերական ատոմային զանգվացները(Ar)
H2S=H=1 S=32
H2=H=1
CH4=C=12 H=1
4.Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը (Mr)
(Mr)H2S=1•2+32•1=34
(Mr)H2=1•2=2
(Mr)CH4=12•1+1•4=16
5.Զանգվածային բաժին(w)CH4
w(CH4)
C=12•1:16•100=75
H4=1•4:16•100=25
6.Li-ի դիրքը ՊՀ-ում, Էլեկտրոն, պրոտոն, նեյտրոնների թիվը։
Li
Պարբերություն-2
Շարք-2
Խումբ-1
Գլխավոր
p+=3
e-=3
n0=7-3=4