Month: Ապրիլ 2026

1)CD-ն ABC եռանկյան կիսորդն է։ BD = 4, AD = 7, AC = 21
ա)Գտե՛ք BC կողմի երկարությունը։
12

բ)Գտեք ABC եռանկյան պարագիծը:
44

գ)Գտեք ABC եռանկյան մակերեսը։
√2420

2)OC ճառագայթը AOB անկյունը բաժանում է 2 անկյան, որոնցից մեկը 3 անգամ փոքր է մյուսից: Գտե՛ք այդ անկյուններից մեծագույնը, եթե <AOB = 60^o:
45

3)Նման եռանկյուններից մեկի կողմը 16 է, մյուս եռանկյան դրան նմանակ կողմը 4 է։ Գտե՛ք երկրորդ եռանկյան պարագիծը, եթե առաջինի պարագիծը 64 է:
16

4)Տրված են ā {1;1} և b{-2; 8} վեկտորները: Գտե՛ք 5a — 2b վեկտորի կոորդինատները։
9 -11

5)Գտե՛ք x-ը, եթե a{x; 3} և b{2; -3} վեկտորների սկալյար արտադրյալը 9 է:
9

6)Շեղանկյան մակերեսը 120 է, իսկ անկյունագծերից մեկը՝ 24:
Գտե՛ք շեղանկյան պարագիծը։
52

Գտե՛ք շեղանկյան բարձրությունը։
120/13

7)Շրջանագծի A կետի հեռավորությունը տրամագծի ծայրակետերից 3 և 4 է: Գտե՛ք շրջանագծի շառավիղը։
2,5

• Ո՞ր թվականին սկսվեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը։

1939 թ. սեպտեմբերի 1-ին, երբ Գերմանիան խախտելով պայմանագիրը հարձակվեց Լեհաստանի վրա:

• Ո՞ր թվականին սկսվեց ԽՍՀՄ-ի Հայրենական մեծ պատերազմը։

1941 թ. հունիսի 22-ին Գերմանիայի հարձակմամբ ԽՍՀՄ-ի վրա:

• Որքա՞ն է տևել Երկրորդ համաշխարհային և Հայրենական մեծ պատերազմները։

Երկրորդ համաշխարհային՝ 6 տարի

Հայրենական մեծ պատերազմ՝ մոտ 4 տարի

• Որքա՞ն հայ է մասնակցել պատերազմին, և մոտ քանի՞ զոհ է եղել։

Մասնակցել է շուրջ 600 հազար հայ, որոնցից 200 հազարը-ը զոհվել են:

• Որքա՞ն հայ է արժանացել ԽՍՀՄ հերոսի կոչման։

100-ից ավել

• Նշե՛ք երեք ամենահայտնի հայ հերոսների անունները։

Հովհաննես Բաղրամյան, Նելսոն Ստեփանյան, Համազասպ Բաբաջանյան

• Ո՞ր հայկական դիվիզիան կազմավորվեց Երևանում 1942 թ․ հոկտեմբերին։

51-րդ

• Ո՞ր դիվիզիան հայտնի դարձավ որպես «Թամանյան»։

89-րդ

• Նշե՛ք գեներալ Հովհաննես Բաղրամյանի պաշտոնը և կոչումը։

Կոչումը՝ Խորհրդային Միության մարշալ

Պաշտոնը՝ ռազմաճակատի հրամանատար

• Ո՞ր քաղաքներում էին տեղակայված հայկական զորամասերը պատերազմի նախօրեին։

Երևանում, Գյումրիում և Վաղարշապատում

• Ինչո՞ւ Հայրենական մեծ պատերազմը հայ ժողովրդի համար ուներ առանձնահատուկ նշանակություն։

Սա գոյաբանական պայքար էր։ Գերմանիայի դաշնակից Թուրքիան սպասում էր ԽՍՀՄ-ի պարտությանը՝ Հայաստան ներխուժելու համար։ Հաղթանակը նշանակում էր կանխել նոր ցեղասպանությունը և պահպանել հայկական պետականությունը (թեկուզ ԽՍՀՄ կազմում)։

• Ինչպե՞ս է արտահայտվել հայ ժողովրդի ներդրումը ֆաշիզմի դեմ պայքարում։

600 հազար զինվոր

• Ինչպիսի՞ նշանակություն ունեցավ հաղթանակը ԽՍՀՄ-ի ժողովուրդների և աշխարհի ժողովուրդների համար։

Այն փրկեց քաղաքակրթությունը կործանումից և ռասայական խտրականության վրա հիմնված գերիշխանությունից։ ԽՍՀՄ ժողովուրդների համար դա նշանակեց ֆիզիկական գոյության իրավունքի պահպանում, իսկ աշխարհի համար՝ գաղութատիրական համակարգի փլուզման սկիզբ։

• Ինչո՞ւ էր կարևոր հայկական ազգային դիվիզիաների մասնակցությունը։

Դա բարձրացնում էր զինվորների մարտական ոգին, քանի որ նրանք կռվում էին կողք կողքի՝ հարազատ լեզվով և մշակութային ընդհանրությամբ։ Դիվիզիաները դարձան հայկական ռազմարվեստի շարունակողները։

• Ինչպիսի՞ մարտական ուղի են անցել հայկական զորամասերը։ Որո՞նք են նրանց ամենահայտնի ճակատամարտերը։

Նրանք անցել են Կովկասի նախալեռներից մինչև Բեռլին։

• Ինչպե՞ս է դրսևորվել հայ գեներալների ղեկավարական տաղանդը։

Հայ զորահրամանատարները աչքի են ընկել ռազմավարական ճկունությամբ և վճռականությամբ։

1)Երկու զուգահեռ ուղիղներ հատողով հատելիս խաչադիր անկյունների գումարը 160° է։ Գտնել այդ անկյունների կից անկյունների աստիճանային չափը:
100

2)Հավասարասրուն սեղանի մեծ հիմքը 8 մ է, սրունքը՝ 4 մ, իսկ դրանց կազմած անկյունը՝ 60°։ Գտնել սեղանի փոքր հիմքի երկարությունը։
4

3)AB կիսաշրջանագծի վրա վերցված են CD կետերն այնպես, որ UAC = 57^o, UBD = 63^o։ Շրջանագծի շառավիղը 12 սմ է:
ա)Գտնել CD լարի երկարությունը։
12

բ)Գտնել COD եռանկյան մակերեսը, որտեղ O-ն շրջանագծի կենտրոնն է։
36√3

4)Ուռուցիկ քառանկյան անկյունագծերը 10 սմ և 14 սմ։ Գտնել այն քառանկյան պարագիծը, որի գագաթները տրված քառանկյան կողմերի միջնակետերն են։
24

5)Շրջանագծին ներգծված է BC հիմքով ABC հավասարասրուն եռանկյուն: Գտնել եռանկյան անկյունները, եթե UBC = 112^o:
57, 57, 66

6)Խորանարդի մակերևույթի մակերեսը 96 սմ² է։ Գտնել խորանարդի կողի երկարությունը։
4

Ածխածնի ենթախումբ

Ոչ մետաղներ՝ ածխածնի ենթախումբ

1. Ածխածնի ենթախմբի ընդհանուր բնութագիրը: Ածխածին
2. Ածխածնի օքսիդները: Ածխաթթու և կարբոնատներ
3. Սիլիցիումը և նրա միացությունները

1. Ո՞ր տարրերն են մտնում ածխածնի ենթախմբի մեջ։
   Ածխածին (C), սիլիցիում (Si), գերմանիում (Ge), անագ (Sn), կապար (Pb)
   
2. Ո՞ր խմբին են պատկանում այս տարրերը պարբերական համակարգում։
   Պատկանում են IVA խմբին (7-րդ խումբ)
   
3. Ո՞ր տարրերն են ոչ մետաղներ, մետաղներ և կիսամետաղներ այս ենթախմբում։
   Ոչ մետաղներ՝ C, Si
   Կիսամետաղ՝ Ge
   Մետաղներ՝ Sn, Pb
   
4. Քանի՞ էլեկտրոն կա այս տարրերի արտաքին էներգիական մակարդակում։
   4 էլեկտրոն
   
5. Ի՞նչ ընդհանուր օքսիդացման աստիճաններ ունեն IVA խմբի տարրերը։
   +2 և +4 (երբեմն՝ -4)
   
6. Ո՞րն է այդ տարրերի բարձրագույն օքսիդների ընդհանուր բանաձևը։
   RO₂
   
7. Ի՞նչ բանաձև ունեն համապատասխան թթուները։
   H₂RO₃
   
8. Ինչու՞ ածխածինը և սիլիցիումը համարվում են ոչ մետաղներ, իսկ անագն ու կապարը՝ մետաղներ։
   Քանի որ խմբում ներքև իջնելիս՝
   աճում է ատոմի շառավիղը
   նվազում է էլեկտրաբացասականությունը
   մեծանում է մետաղական հատկությունը
   Ուստի C և Si-ն ոչ մետաղներ են, իսկ Sn և Pb՝ մետաղներ։
   
9. Գրիր ածխածնի բոլոր օքսիդների բանաձևերը։
   CO (ածխածնի (II) օքսիդ)
   CO₂ (ածխածնի (IV) օքսիդ)
   
10. Գրիր սիլիցիումի համապատասխան թթվի բանաձևը։
    H₄SiO₄ (կամ նաև՝ H₂SiO₃)
    
11. Որոշիր օքսիդացման աստիճանը՝ SiO₂ միացությունում։
    Si = +4
    
12. Որ տարրն է ունենալու ավելի կայուն ջրածնային միացություն՝ CH₄ թե՞ SnH₄։
    Ավելի կայուն է՝ CH₄, քանի որ վերևում գտնվող տարրերի ջրածնային միացությունները ավելի կայուն են։
    
13. Տրված նյութերից ո՞րն է երկդիմի՝ Sn(OH)₄ թե՞ H₂CO₃։
    Երկդիմի է՝ Sn(OH)₄ (կարող է հանդես գալ և՛ որպես թթու, և՛ որպես հիմք)
    
14. Քանի՞ գրամ է 2 մոլ O₂։
    M(O₂) = 32 գ/մոլ
    2 մոլ = 2 × 32 = 64 գ
    
15. Քանի՞ մոլ է 160 գ SO₂։/
    M(SO₂) = 64 գ/մոլ
    160 ÷ 64 = 2.5 մոլ
    
16. Ինչպե՞ս է փոխվում տարրերի մետաղական հատկությունը խմբում ներքև իջնելիս։
    Աճում է
    
17. Ինչու՞ RH₄ տիպի ջրածնային միացությունների կայունությունը նվազում է կարգաթվի աճման հետ։
    Քանի որ մեծանում է ատոմի շառավիղը, կապերը թուլանում են, և H կապը դառնում է անկայուն։
    
18. Ինչու՞ կապարը չի առաջացնում ջրածնային միացություն։
    Քանի որ Pb–H կապը շատ անկայուն է և էներգետիկորեն անբարենպաստ։
    
19. Ինչպե՞ս է փոխվում թթվային հատկությունը H₂RO₃ թթուների համար խմբում ներքև իջնելիս։
    Թթվային հատկությունը նվազում է
    
    

Դաս 35 և 36

Մեքենաշինություն և քիմիական արդյունաբերություն

Դասի հղումը

1.Ի՞նչ տեղ է գրավում մեքենաշինությունը Հայաստանի տնտեսության մեջ:
Մեքենաշինությունը Հայաստանում կարևոր արդյունաբերական ճյուղերից է, սակայն համեմատաբար փոքր ծավալ ունի։ Այն ապահովում է տեխնիկայի, սարքավորումների և որոշ արդյունաբերական մասերի արտադրություն, ինչպես նաև նպաստում է տնտեսության տեխնոլոգիական զարգացմանը։

2.Նշե’լ Հայաստանի մեքենաշինություն գլխավոր ճյուղերը:
Հայաստանի մեքենաշինության գլխավոր ճյուղերն են՝

հաստոցաշինություն (սահմանափակ չափով)

սարքաշինություն (սարքերի և գործիքների արտադրություն)

էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերություն

ռադիոէլեկտրոնիկա

սարքավորումների նորոգում և հավաքում

3.Ի՞նչ նախադրյալներ կային Հայաստանի քիմիական արդյունաբերություն բազմակողմանի և արագ զարգացումը համար:
Քիմիական արդյունաբերության զարգացման համար նպաստել են՝

զարգացած տրանսպորտային կապերը

օգտակար հանածոների առկայությունը

էներգետիկ ռեսուրսների օգտագործումը

գիտատեխնիկական կադրերի պատրաստվածությունը

արդյունաբերական պահանջարկը

4.Բմութագրե’լ Հայաստանում ձևավորված քիմիական արդյունաբերություն գլխավոր արտադրական համալիրները:

Հայաստանի քիմիական արդյունաբերության գլխավոր կենտրոններն են եղել՝

Հրազդան (արդյունաբերական քիմիայի որոշ ուղղություններ)

Երևան (քիմիական և կենցաղային քիմիա)

Վանաձոր (քիմիական մանրաթելեր, պարարտանյութեր)

Ալավերդի (քիմիական արտադրության որոշ տեսակներ մետալուրգիայի հետ կապով)

3

2

3

2

3

2

4

2

3

1

3

2

3

1

4

2

4

3

11

2

Կարդացե՛ք Հրանտ Մաթևոսյանի ,,Կանաչ դաշտը,, ստեղծագործությունը։

1. Համառոտ, հինգ-վեց նախադասությամբ ներկայացրե՛ք ստեղծագործություն սյուժեն։
Հրանտ Մաթևոսյան-ի «Կանաչ դաշտը» պատմվածքում ներկայացվում է մի հովիտ, որտեղ ապրում են մայր ձին և իր փոքրիկ քուռակը։ Մի օր հովտում հայտնվում է գայլը, և մայր ձին զգում է վտանգը, թեև սկզբում չի տեսնում նրան։ Երբ գայլը հարձակվում է քուռակի վրա, մայր ձին իր ամբողջ ուժով փորձում է պաշտպանել նրան։ Երկար ու ծանր պայքարից հետո մայր ձին փրկում է քուռակին, բայց ինքն ուժասպառ լինում է և մահանում։ Քուռակը մնում է որբ, սակայն հետագայում մեծանում է։ Վերջում բնությունը վերականգնվում է, և կյանքը շարունակվում է։

2. Ի՞նչ է ցանկացել ցույց տալ հեղինակը, գրի՛ր քո մտորումները վերջաբանի վերաբերյալ։
Հեղինակը ուզում է ցույց տալ մայրական սիրո ուժը և զոհաբերությունը։ Մայր ձին մինչև վերջ պայքարում է իր երեխայի համար՝ նույնիսկ իր կյանքի գնով։

Վերջաբանը միաժամանակ տխուր և հուսադրող է․

տխուր է, որովհետև մայրը մահանում է, բայց հուսադրող է, որովհետև կյանքը շարունակվում է՝ քուռակը մեծանում է, իսկ դաշտը կրկին կանաչում է։

Իմ կարծիքով՝ այստեղ ասվում է, որ կյանքում կորուստներ լինում են, բայց կյանքը չի կանգնում, և բնությունը միշտ հաղթում է։

3. Ի՞նչ է նշանակում պայքար, մեկնաբանի՛ր, բառարանից դո՛ւրս գրիր բառի հոմանիշները։

Պայքար նշանակում է հակառակ ուժերի միջև բախում, դիմադրություն կամ ջանք՝ ինչ-որ բան պաշտպանելու կամ հասնելու համար։

Հոմանիշներ՝
կռիվ, մարտ, դիմադրություն, պայքարում, հակամարտություն, մաքառում։

Իմ մեկնաբանությամբ՝ պայքարը ոչ միայն ֆիզիկական կռիվ է, այլ նաև ներքին ուժ, երբ մարդը կամ կենդանին չի հանձնվում և մինչև վերջ փորձում է պաշտպանել իր համար կարևոր բաները։